Arşimet Roma Ordusuna Karşı Nasıl Gayret Etti?


Arşimet denildiği vakit çabucak herkesin aklında canlanan imge az çok birebir oluyor: Hamamdan fırlamış ve “Evreka! Evreka!” diye bağıran yarı çıplak, muhtemelen saçları ıslak bir adam. Gerçekte ise Arşimet bundan çok daha fazlasıydı.

Mekanik biliminin çok bilinmediği, birden fazla matematiksel yaklaşımın lakin teoride olduğu bir periyotta yaşayan Arşimet, yaşadığı kentin Roma saldırısına uğraması üzerine orduya dayanak vermek üzere çağrıldı. Arşimet’in çalışmaları Roma ordusunun başını çok ağrıtacaktı.

Tam olarak kim bu Arşimet?

Milattan evvel 287 yılında Sicilya’nın güneyindeki Siraküza’da doğan Arşimet, bugün bile kullanımı devam eden birtakım icatları ve geliştirdiği teorileri ile biliniyor. Antik dünyanın bu dikkat cazibeli dahisi hakkında az bilinen şeylerden biri ise Roma ordusunun canını önemli biçimde yakacak bir askeri savunma dehası olduğu.

Matematik, fizik, mekanik üzere pek çok alanda çalışmaları olan Arşimet, suyun kaldırma kuvvetini de keşfeden isim olarak anılıyor. Altın bir tacın nitekim saf altından yapılıp yapılmadığını anlaması istenen Arşimet, bugün okullarda gördüğümüz bir kaptan taşan su ile hacim hesaplama yolunu geliştiren isim.

Hayatı boyunca pek çok değerli çalışmaya imza atan bu bilim beşerinin dönüp dolaşıp geldiği yer ise tekrar kendi anavatanı oldu. Hakkında çok fazla şey bilmediğimiz Arşimet, 70’li yaşlarında bile zekasının sertliği ile herkesi kendine hayran bırakacaktı.

Ne demek biz Kartaca’yı tutuyoruz?

Arşimet’in hayatı, Roma İmparatorluğu’nun palazlanmaya başladığı periyoda denk gelir. Bu periyotta, her ne kadar artık lejyonlar kurulmuş, Roma ordusu kendisini kanıtlamış olsa da tek muhteşem güç değildi. Karşılarında güçlü Hannibal’ın komutasındaki Kartaca ordusu vardı.

Hannibal, fillerinin yardımıyla Alpleri aşmayı başarmış ve İtalya ana karasında ortalığı kasıp kavurmaya başlamıştı. Bu devirde Sirakuza’nın yöneticileri, çok özet olarak geçmek gerekirse bir kumar oynamış ve Kartaca’dan yana saf tutmuştu. Bu yüzden de Roma, başka irili ufaklı kent devletlerine bir bildiri vermek için Sirakuza’yı ibretlik bir formda haritadan silmeye karar verdi.

Hem karada hem de denizde muazzam bir güç olan Roma için Sirakuza hayli kıymetli bir amaçtı. Yakın olması sayesinde Roma’nın lojistik sorunu da olmayacaktı. Marcus Claudius Marcellus komutasındaki ordu, zaferden emin bir biçimde yola çıkarken, 73 yaşındaki bir adamı hesaba katmayı unutmuştu.

Yaşadığı kente Roma’yı yaklaştırmayan adam

Arşimet her ne kadar aklı bir karış havada, daima teoriler düşünen ve birtakım biçimlerle oynayan bir adam olarak görülse de sahip olduğu bilgiyi pratiğe dökmekte de epey usta bir isimdi. Kaldıraç usulünü mükemmelleştiren bilim insanı, evvel kenti koruyan dev mancınıklara el attı ve bu makinelerin 45 derecelik açıyla atış yapmasını sağladı. Çünkü eğik atış konusundan bildiğimiz üzere bir cismi en uzağa atabilmek için 45 derecelik açıyla atmamız gerekir. Ayrıyeten bu dev mancınıkların taarruzlarından kaçabilecek gemileri avlamak için daha ufak makineler de yaptırdı.

Arşimet, Romalıları sırf mancınıklarla kıyılardan uzak tutmuyordu. Söylentilere nazaran kullandığı bir başka silahı ise içbükey aynalardı. Bu aynalarla Güneş’ten gelen ışınları uzaklardaki Roma gemilerine yönlendiriyordu. Sonuç olarak, Akdeniz’de ilerlemek için dev yelkenler kullanan ahşap gemiler alev alıyordu. Tekrar de bu türlü bir yol kullanıp kullanmadığı tartışmalıdır.

Senin gemilerine karşı benim vinçlerim

Bir formda yanmaktan kurtulan ya da mancınıklar tarafından yok edilmeyen gemiler için de problemler sona ermiyordu. “Bana bir destek noktası verin, Dünya’yı yerinden oynatayım” kelamı çok meşhur olan Arşimet, kaldıraç mantığından faydalandığı dev vinçler kurmuştu. Demir pençe ya da Arşimet’in pençesi olarak bilinen bu düzenek hayli korkutucuydu.

Arşimet’in geliştirdiği bu sistem, vincin ucunda yer alan kancaya sahipti. Bilhassa deniz kıyısındaki surları korumak için tercih ediliyordu. Bu kanca ile kente yaklaşan gemiler yakalanıyor, ya kısmen sudan çıkarılarak devriliyor ya da büsbütün parçalanıyordu. Bir öteki pençe versiyonu da direkt gemilerin pruvasına uzanıp parçalamayı amaçlıyordu.

Kazara ruhsal savaşı öğrenmek

Arşimet aslında bu askeri uğraşa gönülsüz bir biçimde girmişti. Yaşadığı devirden kalan bilgilere nazaran bilim beşerinin politik tartışmalara dair hiçbir ilgisi bulunmuyordu. Yalnızca kenti korumak için misyonu kabul etmişti.

Romalı askerler ortasında artık Arşimet bir kaygı ögesi haline gelmişti. Kentin duvarlarından rastgele bir halat sarkıtıldığında yahut bir yerlerde doğal durmayan bir direk belirdiğinde Roma askerleri çabucak geri çekiliyordu.

Sirakuza ve Arşimet en sonunda düştü

Savaş ve kuşatma yaklaşık 2 yıl sürdü. Bir dini kutlama nedeniyle kentteki askeri kuvvetler savaşa hazır değildi. Dahası, Roma casusları bu durumu Marcellius’a bildirmeyi başarmıştı. Kutlama esnasında yapılan hücum sonunda kent Roma ordusunun eline geçti.

Aslında Romalı general, Arşimet’e büyük hürmet duyuyor ve kıymetli bir mühendis olarak görüyordu. Bu nedenle de canlı olarak getirilmesini istedi. Dahiyi bulmakla görevlendirilen asker, Arşimet’i yere yuvarlaklar çizip bir teori üzerinde çalışırken buldu. Arşimet askere evvel soruyu çözmesi gerektiğini söyledi.

Asker ise epey ısrarcıydı. En sonunda da Arşimet’i öldürdü. Kıssanın anlatılan başka versiyonlarında ise askerlerin, Arşimet’in matematik aletlerini silah sandığı söylenir. Marcellus bu vefata çok üzülmüş, bu büyük dehanın ailesinden özür dilemiş ve saygın bir cenaze düzenlenmesini söylemişti.

Böylelikle Arşimet, Romalı askerlerin elinde can vermiş oldu. Geriye ise bugün bile kullanılan icatları, meşhur kelamları ve bilgiyle orduları durdurduğu bu epik kıssası kaldı.

Previous Galaxy M32'nin fiyatı belirli oldu! Uygun fiyata harikulade telefon!
Next Barstool Sports Kurucusu Dave Portnoy Trump’a Karşı Çıktı: Bitcoin (BTC) Bir Dolandırıcılık Değil

No Comment

Bir Cevap Yazın