Bilime Nazaran Bir Sportmen Kadar Sağlıklı Yaşlanmak Mümkün mü?


Dünyada var olan, olmuş ve olacak her canlı doğar, büyür, yaşlanır ve ölür. Üzerine şiirler yazılan bu ömür döngüsü aslında kolay bir tabiat kuralından diğer bir şey değildir. Bu ömür döngüsünde tahminen de gerçek manada denetimimizde olan tek süreç yaşlanma kısmıdır. Sağlıklı yaşlanmak için herkesin atabileceği birtakım küçük ancak tıpkı vakitte da bir o kadar kıymetli adımlar var.

Sağlıklı yaşlanmak nitekim mümkün. Yazımızda bir atlet benzetmesi yapmamızın nedeni ise bilim insanlarının sağlıklı yaşlanmak kavramını atletler üzerinden incelemiş olmaları. Ayrıntılara girmeden bile anlayacağınız üzere sağlıklı yaşlanmak ile fizikî antrenman ortasında direkt bir temas var. Pekala, ne kadar antrenman yapmalıyız? Merak etmeyin, bu sorunun cevabı düşündüğünüz kadar yorucu değil.

Ne kadar yaşayacağız?

Yazgımıza ne kadar ömür yazıldıysa o kadar yaşayacağız elbette o başka sıkıntı fakat bilimsel datalara baktığımız vakit bundan sırf birkaç on yıl evvel yaşamış insanlardan bile daha uzun yaşayacağız üzere görünüyor. Zira dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan özel durumları saymazsak artık dünya yaşamak için çok daha avantajlı bir yer.

20. yüzyılda ömür mühleti neredeyse ikiye katlandı diyebiliriz. Örneğin, bugün 50 yaşındaysanız 83 yaşına kadar yaşamamanız için hiçbir sebep yok. Yapılan bir araştırmaya nazaran ABD, İngiltere, Japonya, İtalya, Almanya, Fransa ya da Kanada üzere ülkelerde 2007 yılında doğan bir bebeğin 100 yaşını görme ihtimali %50 olarak hesaplanmıştır.

Evvelden insanları öldüren hastalıklardan artık ufak bir ilaç ile kurtulabiliyoruz, hijyen şartlarını sağlamak artık çok daha kolay, sokağın ortasında apansız vurulma ihtimalimiz azaldı. Artık çok daha uzun yaşayacağımız için emeklilik yaşı da bir o kadar arttı. Yani artık nasıl olsa ölürüm diye sıhhatimizi ikinci plana attığımız yıllar geride kaldı.

Sağlıklı yaşlanmak mümkün mü?

Ayrıntılara inmeden genel bir karşılık vermek gerekirse evet, sağlıklı yaşamak mümkün. Lakin bahsin ayrıntılarını biraz kazıdığımız vakit cevap biraz daha karmaşık hale gelebiliyor. Zira beşerler yaşlandıkça etraf değişkenlerinin sayısı arttığı için bilimsel olarak bir gerçekliğe ulaşmak da sıkıntı oluyor. Elimizde ise her gün bir kaşık bal yediğini, zeytinyağı içtiğini ya da aşktan uzak durarak uzun yaşadığını söyleyen dede ve ninelerimizin kelamları kalıyor.

Bilim insanları sağlıklı yaşlanmak kavramını performansınızın tepe noktasına çıktıktan sonra başlayan düşüşü en düzgün biçimde devam ettirmek olarak tanımlıyorlar. Şu an olağan bir insanın performansının doruğunda olup olmadığını anlamak sıkıntı olduğu için yapılan çalışmalar tüm performansları istatistiklerle sabit olan atletlere yönelmiş durumda.

Bilinenin tersine atletler 30 yaşında tepeyi görüp daha sonra düşmeye başlamıyor. Tepeyi görüyor ve bu performansı sürdürmeyi uzun yıllar başarıyorlar. Yani sağlıklı yaşlanmak kavramını tam olarak karşılıyorlar. Örneğin 100 yaşında bile hala 100 metre koşu rekoru kıran atletlerle karşılaşmak mümkün. Bu da demek oluyor ki tepeyi görmek değil, tepede kalmayı başarmak kıymetli.

Sağlıklı yaşlanmak için ne yapmak gerekiyor?

Çok kolay, hareket etmelisiniz. Yapılan çalışmalar gösteriyor ki hareket etmek sözün tam manasıyla bir ilaç misyonu görüyor. Üstelik burada bahsedilen hareket etmek sadece spor salonunda yapılan ağır idmanları kapsamıyor. Günlük oturma sürenizi yarıya indirmek bile sağlıklı yaşlanmak için atılacak değerli bir adım olarak kabul ediliyor.

2009 yılında 18 – 90 yaş ortası 20 bine yakın kişi üzerinde yapılan çalışmalara nazaran, oturma müddeti ile ani mevte neden olabilecek önemli hastalıklar ortasında direkt bir ilişki var. Günde 3 yerine 6 saat oturduğunuz vakit kalp hastalıkları riski çabucak iki katına çıkıveriyor. Kaldı ki günde ortalama 11 saat oturduğumuzu düşündüğümüz vakit hastalık riskinin kaç kat arttırdığını düşünmek bile korkutucu.

Günde 10 bin adım gayesi kolay üzere görünen lakin epeyce tesirli bir usuldür. Şayet 50 yaşından küçükseniz haftada üç sefer 10 dakikalık yüksek yoğunluklu bir idman yaparak sıhhatinizi %15 oranında güzelleştirmeniz mümkün. 50 yaşın üzerindeyseniz kas kütleniz azaldığı için bu cins ağır idmanlarla kendinizi zorlamak yerine tekrar 10 bin adım gayesini göz önünde tutarak yürüyüş yapabilir ya da tüm kas kümelerini çalıştıran hafif idmanlar yapabilirsiniz.

Sağlıklı yaşlanmak için geç mi kaldık?

Eminiz bu yazıyı okuyan pek çok kişi 30’lu yaşlarda bile olsalar artık onlardan geçtiğini ve bu antrenmanları vaktinde yapmak gerektiğini söyleyecektir. Tembelliğinize mazeret aramayın, o denli bir şey yok. Hatta 90 yaşında olduğunuzu söyleseniz bile geç değil. Zira bir uzman rehberliğinde yanlışsız bir antrenman programı uygularsanız bu bile sıhhatinize olumlu tesir yapacaktır.

35 yaşın altındaysanız aslında hiçbir mazeretiniz yok. Tam vakti. Haftada birkaç gün yüksek yoğunluklu idman yaparak gerçek bir atlet kadar sağlıklı yaşlanmak mümkün. 35 yaşın üzerindeyseniz tekrar mazeret yok. Yüksek olmasa da bedendeki tüm kasları çalıştıracak ağır bir idman sizi her türlü hastalıktan koruyan tesirli bir ilaç olacaktır. Tembellik bugünü, idman ise tüm hayatınızı kurtarır.

Sağlıklı yaşlanmak için kulağınıza küpe olacak tavsiyeler:

  • Sigara içiyorsanız bir an evvel bırakın. Yanlışsız vakti beklerken içtiğiniz her sigara ömrünüzden bir gün götürüyor.
  • Yalnızca çaya, kahveye atıyorum diyorsanız bile şeker kullanmayı bir an evvel bırakın.
  • Paketli, işlenmiş besinlerden uzak durun.
  • Kırmızı et tüketimini sınırlayın ve tavuk, balık üzere beyaz etlere yönelin.
  • Sakatat tüketimini sonlandırın.
  • Alkol tüketimini sonlandırın hatta sonlandırın.
  • Karbonhidrat tüketimini sonlandırın.
  • Kahve ve çay tüketimini sonlandırın.
  • Bol bol su için.
  • Zihin sıhhati da değerli, kitap okuyun.
  • Gerilim kaynaklarından olabildiğince uzak durmaya çalışın.
  • Asansör yerine merdiven tercih edin.
  • Güneş ışığından yararlanın.
  • İş yerinde oturmak zorundaysanız bir mazeret ile en azından 10 dakikada bir ayağa kalkın.
  • Uyumadan evvel telefona bakmayın.
  • Sistemli uyku saatleri belirleyin.
  • En kıymetlisi, asla umutsuz olmayın.

Bir atlet kadar sağlıklı yaşamak mümkün mü sorusu üzerinden zihin ve vücut sıhhatinizi nasıl iyileştirebileceğinizi ve bu bahiste atabileceğiniz adımları anlattık. Gençlik hoştur ancak geçicidir. Bu hoş günler geçtiği vakit banka hesabınızdaki para sizi kurtarmaz lakin günlük attığınız birkaç bin adım sizi çok daha sağlıklı bir yaşlı yapacaktır.

Previous Cep telefonunda yeni taksit düzenlemesi!
Next 12 Yaşındaki Çocuk Satrançta En Genç Büyükusta Oldu

No Comment

Bir Cevap Yazın