Çernobil Felaketinden Sonra Ne Oldu?


Nükleer güç her ne kadar yüksek ölçüde enerjiyi kolay yoldan elde etmeyi sağlasa da epey riskli ve tehlikeli bir teknoloji olabiliyor. Bu hususta en bariz örnek ise Çernobil nükleer reaktöründe yaşanan felaket idi. Bölgeden yayılan radyasyon olağana dönene kadar Rusya ve Doğu Avrupa’ya hayli ziyan vermişti.

Adam Higginbotham’ın kitabı Midnight in Chernobyl (Çernobil’de Gece Yarısı), yaşanan olaylara ışık tutmaya çalışıyor. Çernobil felaketi, KGB’nin ve devrinin SSCB hükümetinin gayretleriyle üstü kapatılmış bir felaket ve boyutlarına dair hala net bir bilgi bulunmuyor.

Çernobil’de Gece Yarısı

Felaketin temellerini herkes biliyor. Çernobil’in 4 No’lu reaktöründe makus planlanmış ve daha da makûs formda uygulanmış olan testler, gece yarısı gerçekleştirildi. Ani elektrik yüklenmesi reaktörü parçaladı. Tesis günlerce alevler içerisinde kaldı. Binlerce hektar toprak ziyan gördü. Milyarlarca ruble harcanarak ve binlerce personelin çalışmasıyla bölge temizlenmeye ve ortaya çıkan yıkıntı düzenlenmeye çalışıldı. Hala bölgede binlerce kilometre karelik alana giriş yasak.

Son yıllarda batılı muharrirler Çernobil’de ne olduğunu keşfetmeye daha çok odaklanmış durumdalar. SSCB dağıldıktan sonra dokümanların ortaya çıkması ve muhakkak bir müddet sonra arşivlerin açılması bu bahiste bir iştah yaratmış durumda.

Higginbotham aslında yıllardır bu felaket hakkında bilgiler topluyor. Yalnızca olayı değil olaya yetkililerin verdikleri yansıları, krizi nasıl yönettiklerini (ya da yönetemediklerini) inceliyor. Örneğin patlama anında ağır radyasyona maruz kalan Pripyat’ın boşaltılması buyruğunu yetkililer lakin 1,5 gün sonra verdi. 36 saat içinde kenti boşaltan ve son kalan vatandaşları taşıyan otobüsteki yönetici Protsenko için üzülmemek elde değil.

Çernobil: İnsan eliyle gelen felaket

Higginbottom’un kitabı olayları ele alış biçimi açısından da epey dikkat alımlı. Yaptığı çalışmalar başarısız olan personellerin nasıl felakete sürüklendiği, alınan ve alınamayan kararlar, yapılan stratejik yanılgılar da kitapta kendine yer buluyor.

Editör Notu: İngilizceniz yeterliyse bu kitaba bir baht verin. İngiliz kara mizahı ile süslenmiş olan kitap hem periyodun SSCB’sini tanıtması, hem tertip ve örgütlenme açısından yanlışları anlatmasıyla dikkat çekiyor.

Çernobil’in tesirini sayılar anlatsın:

26 Nisan 1986’da gerçekleşen patlamanın akabinde Çernobil’deki felaketin yaralarının sarılması için yapılan çalışmalarda bir ölçü uzaklık kat edilmiş olmasına karşın daha çok uzun bir yol var. Sayılar ise Çernobil’i daha vurucu biçimde anlatabiliyor.

2.25 Milyar Dolar: Çernobil’in üstünü kapatması için üretilen uzun periyodik sığınağın maliyeti. Bu sığınak tamamlandıktan sonra reaktörde çalışmalar yapılabilecek.

4762 kilometrekare: Nükleer serpinti ve yüksek radyasyon nedeniyle boşaltılmak zorunda kalan alan. Bu alanın ne kadar büyük olduğunu şöyle anlatalım: Trabzon ve Yalova’nın yüzölçümlerini topladığımızda bu sayıya lakin ulaşıyoruz.

600 bin kişi: Çernobil’de ateşlerle gayret etmesi ve en müthiş nükleer reaktör felaketinin izlerini temizlemesi için görevlendirilen kişi sayısı.

350 bin kişi: Patlama sonrası yerinden yurdundan kaçmak zorunda kalan şahısların sayısı.

30 personel: Birinci patlamada ya da sonrasında radyasyon nedeniyle hayatını kaybeden çalışanların sayısı.

9000 – sonsuz: Çernobil kaynaklı ölümlerin sayısı. Patlama günü hayatta olan son kişi öldükten sonra bile Çernobil’in nükleer tesiri ölümlere neden olabilir lakin en az 9000 kişi Çernobil ve yol açtığı tesirler yüzünden hayatını kaybetti.

2 gün: Devlet denetimindeki Sovyetler Birliği medyası patlamayı haberleştirmemişti. Olayın ortaya çıkması iki gün sürdü. İsveç’teki bir tesiste çalışanlar nükleer serpintiyi keşfedip incelediğinde durum ortaya çıktı.

Türkiye’nin Çernobil’ine girdiğimiz görüntüyü izlemek için:

Previous Fiyatsız Stok Fotoğraf Bulabileceğiniz 14 İnternet Sitesi
Next Türkiye’nin Otomotiv Üretimi, Yılın Birinci Yarısında %23 Arttı

No Comment

Bir Cevap Yazın