TL Simgesi ve Tanınan Para Ünitesi Simgelerinin Öyküleri


Birinci kullanılmaya başladığı günden itibaren para sadece bir maddi bedeli değil, birebir vakitte kullanıldığı ve basıldığı ülkenin kıymetlerini de sembolize eder. Özgür ülkelerin kendine ilişkin para ünitesi vardır. Bu para ünitesini sembolize etmek için de bir simge kullanılır. TL simgesi yakın bir vakitte kabul edilerek tüm dünyaya duyurulmuştur. Bu tarihten itibaren Türk Lirası, TL simgesi ile gösterilmeye başlamıştır.

TL simgesi nedir biliyoruz fakat ardındaki öyküyü ve ona yüklenen bedeli biliyor muyuz? Sırf TL simgesi değil, dünyanın farklı ülkeleri ve birlikleri tarafından kullanılan para ünitelerinin ve para ünitesi simgelerinin de kendilerine mahsus kıssaları var. Elbette dünyada kullanılan tüm para ünitesi simgelerinin kıssasını anlatmak mümkün değil lakin gelin hepimizin görmeye alışık olduğu kimi para ünitesi simgelerinin kıssalarına yakından bakalım.

Para ünitesi simgeleri ve kıssaları:

  • Türk Lirası
  • Amerikan Doları
  • Euro
  • İngiliz Sterlini
  • Japon Yeni
  • Bitcoin

Türk Lirasını sembolize etmek için 2012 yılında kullanmaya başladığımız TL simgesi:

Türk Lirası, milletlerarası standartlarda TRY olarak gösterilir. Uzun yıllar para ünitemizi sembolize eden bir simge kullanılmadı. Ta ki 2012 yılına kadar. 2012 yılında Merkez Bankası tarafından Türk Lirasını tüm dünyada tanıtacak ve prestij kazandıracak bir simge seçmek için yarış düzenlendi.

Binlerce tasarım ortasından bugün hepimizin aşina olduğu ₺ tasarımı birinci geldi. Tülay Lale tarafından tasarlanan bu simge T ve L harflerinin iç içe geçmesinden oluşuyor. Çapa hali inancı, üstündeki iki çizgi ise doğu – batı ortasındaki bir köprüyü ve istikrarı sembolize ediyor.

TL simgesi o devir pek çok kesim tarafından eleştirildi. Devrin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın baş harflerinden oluşmuş bir tuğraya benzediğini, onun imzasına benzediğini hatta Ermenistan para ünitesi olan Ermeni Dramı simgesine benzediğini bile söyleyen oldu. O denli ya da bu türlü, 1 Kasım 2012 tarihinden beri ₺ olarak gösterilen TL simgesi kullanılmakta.

Sömürge anısı Amerikan Doları:

Amerikan Doları simgesinin enteresan bir öyküsü var ve aslında tam olarak nasıl ortaya çıktığı bilinmiyor. Bir kıssaya nazaran 1700’lerde sömürge olan Amerikalılar İspanyol Pesosu kullanıyordu. Bugün hepimizin bildiği $ simgesi de P ve S harflerinin üst üste yazılması ile ortaya çıkmıştı.

Pek çok kişi Peso öyküsünü gerçek kabul etse de ortaya atılmış bir öykü daha var. Buna nazaran ABD’nin İngilizce ismi olan United States of America kısaca USA harflerinden dolar simgesi oluşturulmuştur. Bu öykünün gerçek olmadığı düşünülüyor zira Amerikan Doları, ABD kurulmadan evvel bile kullanılıyordu.

En yeni para ünitelerinden Euro:

Euro, bugün kullanılmakta olan en yeni para ünitelerinden bir adedidir. 2002 yılında Avrupa Birliği, birlik içinde ortak bir para ünitesi kullanma kararı almış ve Euro para ünitesini ortaya çıkarmıştır. € simgesindeki E harfi İngilizce Avrupa manasına gelen Europe sözünün birinci harfini, üzerinde bulunan iki çizgi ise maddi istikrarı sembolize eder. TL simgesi ile misal bir öyküye sahip.

Yük ünitesinden gelen İngiliz Sterlini:

Gariptir, Birleşik Krallık artık özgür olsa da uzun yıllar Avrupa Birliği üyesiydi ve buna karşın Avrupa Birliği resmi para ünitesi olan Euro yerine her vakit kendi para ünitesi olan İngiliz Sterlinini kullandı. £ olarak gösterilen İngiliz Sterlini simgesi ise her vakit kullanılmaktaydı. İngiliz para ünitesi Pound olarak da isimlendirilir.

Birleşik Krallık’ta uzun yıllar boyunca İngiliz paraları gümüşten yapıldı ve ünite bedellerinin ismini tartı ünitelerinin isimlerinden aldı. £ simgesinin de bir yük ünitesi olan Latince libra sözünün birinci harfinden türetildiği kestirim ediliyor. Bugün kağıt ve madeni pahası olmayan paralar kullanılsa da İngiliz Sterlini simgesi hala birebirdir.

En eski para ünitelerinden Japon Yeni:

Japonya’nın resmi para ünitesi olan Japon Yeni, 1871 yılında kabul edilmiştir ve o günden beri kullanılmaktadır. Herkes Yen olarak okunsa da aslında para ünitesinin Japonca okunuşu ‘en’ halindedir. Lakin para ünitesi simgesi oluşturmanın maksadı memleketler arası alanda paha kazanmak olduğu için lokal okunuş biçimi görmezden gelinmiş ve ¥ simgesinde Yen para ünitesinin birinci harfi kullanılmıştır. Simge üzerindeki iki çizgi ise bildiğiniz üzere maddi istikrarı sembolize etmektedir.

Kripto paranın atası Bitcoin:

Kripto para ünitelerinin atası olan Bitcoin, 2008 yılında Satoshi Nakamoto rumuzlu bir kişi tarafından ortaya atılmıştır. Bugün maddi pahası alıp başını giden Bitcoin’in simgesi ฿, kısaltması ise BTC’dir. ฿ simgesindeki B harfi Bitcoin’in birinci harfini sembolize ederken üstünde bulunan iki çizgi, tam olarak bilinmiyor fakat tekrar başka para ünitesi simgeleri üzere maddi istikrarı sembolize ediyor diyebiliriz.

Öteki tanınan para üniteleri:

  • İsviçre Frankı 1789 yılında kullanılmaya başlasa da fakat 1850 yılında resmen kabul edimiştir.
  • İsveç Kronu 1873 yılında kabul edilmiş ve ismini İsveççe taç manasına gelen Krona sözünden almıştır.
  • Avustralya Doları 1966 yılında kabul edilmiş ve isim seçme müsabakasında o kadar saçma isimler sunulmuştur ki sonunda kazanan dolar olmuştur. Dolara geçmeden evvel ülkede pound kullanılıyordu.
  • Kanada Doları 1841 yılında kabul edilmiştir ve Amerikan Doları ile yakın bir bedele sahiptir. Dolara geçmeden evvel ülkede pound kullanılıyordu.
  • Hint Rupisi inanılır üzere değil lakin milattan evvel 6. yüzyıldan beri kullanılıyor. ₹ olarak gösterilen simgesi ise 2010 yılında kullanılmaya başlamıştır.

Ülkemizin para ünitesini sembolize eden TL simgesi ve öbür ülkelerin para ünitelerini sembolize eden tanınan para ünitelerinin öyküsünü anlattık. Elbette farklı ülkelerde kullanılan daha farklı onlarca para ünitesi ve simgesi var lakin hepsinin öyküsü anlattıklarımız kadar ilgi alımlı değil.

Previous Tosuncuk, Neden Teslim Olduğunu Açıkladı
Next Amazon CEO’luğunu Bırakan Jeff Bezos, Rekor Servete Ulaştı

No Comment

Bir Cevap Yazın